Ustawa ozonowa źródłem obowiązków

ust.ozonowa

Najwięcej obowiązków ustawodawca nałożył na operatora – osoba fizyczna lub prawna, która sprawuje faktyczną kontrolę nad technicznym działaniem urządzeń i systemów oraz zajmuje się ich obsługą i podejmuje strategiczne decyzje, w tym o włączeniu bądź nie urządzenia, jego modernizacji albo ilości substancji w nim się znajdujących.

Od dnia 10 lipca 2015 roku zaczęła obowiązywać ustawa z dnia 15 maja 2015 r. o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych.

Prace nad nią podyktowane były potrzebą ochrony środowiska naturalnego i ograniczeniem negatywnego wpływu substancji powszechnie wykorzystywanych w chłodniach, klimatyzatorach czy systemach ochrony przeciwpożarowej. Polski ustawodawca po raz pierwszy uregulował kwestie dotyczące wykorzystywania fluorowanych gazów cieplarnianych, rozszerzając jednocześnie dotychczasową regulację dotyczącą substancji zubożających warstwę ozonową. Wszystkie te działania są częścią większego, unijnego pakietu klimatyczno-energetycznego.

Wprowadzenie ustawy związane było także z potrzebą dostosowania krajowego porządku prawnego do prawodawstwa Unii Europejskiej w zakresie substancji zubożających warstwę ozonową. Do grona takich substancji zalicza się przede wszystkim tetrachlorek węgla, bromek metylu oraz freony. Uregulowanie sposobu ich występowania w różnego rodzaju urządzeniach jest o tyle istotne, że jedynie stosowane w układach zamkniętych mogą być wykorzystywane bez wywierania negatywnego wpływu na środowisko.

Ustawa ta określa przede wszystkim obowiązki podmiotów, których działalność związana jest z wykorzystywaniem substancji zubożających warstwę ozonową, zadania instytucji i organów w zakresie kontroli nad ich wykorzystywaniem oraz sankcje związane z niedopełnieniem tych obowiązków.

Najwięcej obowiązków ustawodawca zdecydował się nałożyć na operatora. Zgodnie z art. 2 pkt 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 842/2006 z dnia 17 maja 2006 r. w sprawie niektórych fluorowanych gazów cieplarnianych, operatorem jest osoba fizyczna lub prawna, która sprawuje faktyczną kontrolę nad technicznym działaniem urządzeń i systemów ochrony przeciwpożarowej oraz zajmuje się ich obsługą. Posiada on zatem nieograniczony dostęp do urządzeń i systemów, podejmuje strategiczne decyzje, w tym o włączeniu bądź nie urządzenia, jego modernizacji albo ilości substancji w nim się znajdujących. W celu zapewnienia szerokiego dostępu do informacji o substancjach zubożających warstwę ozonową występujących w urządzeniach chłodniczych, operator ma obowiązek sporządzić, a następnie prowadzić Kartę Urządzenia. Ponadto, z uwagi na zagrożenie przedostaniem się substancji do otoczenia, podmiot serwisujący zobowiązany jest do dokonywania wszelkich niezbędnych napraw celem zapewniania szczelności urządzeń.

Niebezpieczeństwo jakie dla środowiska mogłoby spowodować przedostanie się tych substancji poza urządzenie lub system jest na tyle duże, że ustawodawca zdecydował się nałożyć określone obowiązki także na podmioty zajmujące się przewozem oraz wykorzystywaniem takich substancji. Dotyczą one przede wszystkim obowiązku przekazywania danych dotyczących ilości wwożonych bądź wywożonych substancji z terytorium RP. Na mocy ustawy, utworzona została w tym celu wyspecjalizowana jednostka, której funkcję pełni Instytut Chemii Przemysłowej w Warszawie.

Konsekwencją wprowadzenia do ustawy ściśle określonych obowiązków są uregulowane w rozdziale 11 administracyjne kary pieniężne. W zależności od rodzaju uchybienia, kary te, w drodze decyzji administracyjnej, wymierza odpowiednio wojewódzki inspektor ochrony środowiska albo właściwy organ Państwowej Straży Pożarnej. Kara w wysokości od 600 do 3000 złotych jest konsekwencją nieprzekazania w terminie sprawozdania z ilości substancji znajdującej się na terytorium RP, niesporządzenie przez operatora Karty Urządzenia czy też braku odpowiedniego oznakowania pojemników i urządzeń. Kolejną sankcją za brak realizacji obowiązków jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości od 4000 do 10 000 złotych. Stanowi ona konsekwencję zaniedbania obowiązku sprawdzania szczelności urządzeń, całkowitego braku montażu systemów wykrywania wycieków oraz prowadzenia działalności bez odpowiednich certyfikatów. Ustawodawca zdecydował się także na swego rodzaju racjonalizację nakładania kar. Mianowicie, wyznaczając wysokość kary należy mieć na względzie rodzaj i zakres naruszenia obowiązku, wpływ jaki zaniedbanie określonego podmiotu wywiera na środowisko, analizę dotychczasowej jego pracy. Organ ma także obowiązek badać czy do naruszenia doszło z powodu okoliczności niezależnych od podmiotu zobowiązanego do określonego zachowania. W takim bowiem przypadku możliwe jest odstąpienie od wymierzenia kary.

Ratio legis wprowadzenia do polskiego porządku prawnego przepisów ustawy o substancjach zubożających warstwę ozonową oraz o niektórych fluorowanych gazach cieplarnianych nie powinien budzić wątpliwości. Stanowi ona nie tylko transpozycję prawa UE, ale przede wszystkim w dużym stopniu stanowi reakcję na oczekiwania społeczeństwa w dziedzinie ochrony środowiska naturalnego i pozwala na realne egzekwowanie obowiązków z niej wynikających.

dyplom
Wielkopolski Związek Pracodawców Lewiatan
ul. Grunwaldzka 104
60-307 Poznań
tel. 61 657 60 51
tel. 691 98 68 68
biuro@wzp.org.pl
www.wzp.org.pl
konfederacja lewiatan
Copyright by MindsEater