Lewiatan: Zniesienie limitu składek na ZUS szkodliwe dla pracowników i firm

30 października br. (wtorek) Trybunał Konstytucyjny zajmie się wnioskiem prezydenta Andrzeja Dudy o zbadanie zgodności z konstytucją nowelizacji ustawy dotyczącej  zniesienia górnego limitu składek na ZUS. Zdaniem Konfederacji Lewiatan narusza ona przepisy konstytucji RP dotyczące zasad stanowienia prawa i roli dialogu społecznego. Wejście nowych regulacji w życie 1 stycznia 2019 roku może spowodować duże perturbacje w funkcjonowaniu firm. Będzie miało negatywne konsekwencje dla ubezpieczeń społecznych i rynku pracy.

Jeszcze w trakcie prac nad ustawą Komisja Krajowa NSZZ „Solidarność” i Konfederacja Lewiatan skierowały do prezydenta wspólne stanowisko wyrażające sprzeciw wobec trybu prac nad nowymi przepisami. Obie organizacje uznały, że wejście w życie ustawy 1 stycznia 2019 roku będzie szkodliwe dla gospodarki.

Konfederacja Lewiatan zawiązała koalicję organizacji pracodawców przeciw zniesieniu limitu tzw. 30-krotności. Pod apelem w tej sprawie, który trafił do premiera oraz ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, podpisało się ponad 60 organizacji, w tym obecne w Radzie Dialogu Społecznego, a także branżowe i regionalne. Organizacje postulują przyjęcie przez rząd zobowiązania o utrzymaniu górnego limitu podstawy składek na ubezpieczenie społeczne, przynajmniej do 2020 roku i podjęcie rozmów z partnerami społecznymi. Zwracają również uwagę na fakt, że nie udało się w tej sprawie osiągnąć porozumienia ze stroną rządową w Radzie Dialogu Społecznego.

– Zbliża się koniec roku, a przedsiębiorcy nie wiedzą, czy od nowego roku wejdzie w życie ustawa, która zwiększy koszty prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. To nie buduje zaufania. Podobnie rzecz się ma z ustawą wprowadzającą 12 listopada wolny dzień. To jakiś żart z prawa, społeczeństwa, nie wspominając już o przedsiębiorcach. Z jednej strony mamy Konstytucję Biznesu, z pięknymi zapisami, z drugiej zaś codzienną legislacyjną rzeczywistość, która ma się nijak do uchwalonego wcześniej prawa – mówi Henryka Bochniarz, prezydent Konfederacji Lewiatan.

Ustawa niezgodna z konstytucją RP

Według Konfederacji Lewiatan ustawa znosząca górny limit składek na ZUS narusza:

zasadę dialogu społecznego (rola dialogu społecznego w konstytucji RP, ustawa o RDS, ustawa o związkach zawodowych, ustawa o organizacjach pracodawców). Konsultacje publiczne, w szczególności z Radą Dialogu Społecznego i reprezentatywnymi organizacjami związkowymi i organizacjami pracodawców, były procesem fasadowym, przeprowadzonym w sposób, w który organizacje te nie miały czasu na przygotowanie swoich stanowisk, a przedstawiciele organów władzy publicznej, z uwagi na tempo prac legislacyjnych, nie mieli realnej możliwości merytorycznego zapoznania się z tymi stanowiskami.

zasadę racjonalności i określoności, która nakłada na ustawodawcę szczególny obowiązek zachowania gwarancji maksymalnej przewidywalności i obliczalności rozstrzygnięć podejmowanych przez organy publiczne (nowelizacja nie zawiera prawidłowej Oceny Skutków Regulacji, brak  dodatkowych informacji, które powinny być zawarte w OSR.

– zasadę zaufania obywateli do państwa i stanowionego prawa.  Dyskrecjonalność i szybkie tempo prac ustawodawczych, a także brak możliwości realnego przedstawienia stanowiska w toku konsultacji publicznych, wywołają sytuację, w której zarówno pracownik, jak i pracodawca nie są pewni swojej sytuacji prawnej.

– standardy dotyczące gospodarki rynkowej i prowadzenia działalności gospodarczej. Nowelizacja prowadząc do znacznego wzrostu kosztów pracy wpłynie negatywnie na wolność prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorców, dodatkowo czyni to w sposób dyskrecjonalny, bez wyraźnego wskazania wartości konstytucyjnej oraz interesu publicznego, którym przedmiotowa ingerencja regulacyjna ma służyć.

Konsekwencje dla ubezpieczeń społecznych

– zniesienie ograniczenia podstawy wymiaru (zasada trzydziestokrotności) spowoduje w perspektywie długofalowej, problem wynikający z rozwarstwienia wysokości świadczeń emerytalnych. Zjawisko to, które można określić jako powstanie „kominów emerytalnych”, jest sprzeczne z zasadą solidarności społecznej i szkodliwe z punktu widzenia długofalowej stabilizacji wydatków z FUS.

– ustawa zmniejszy obecnie deficyt Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ale w przyszłości znacznie go zwiększy, pogłębiając nierównowagę dochodów i wydatków FUS (nastąpi akumulacja przyszłych zobowiązań systemu).  Osoby o wysokich dochodach zazwyczaj bardziej dbają o zdrowie oraz pobierają świadczenia dłużej od średniej. Ponadto małżonkom osób pobierających wysokie emerytury przysługuje renta, zazwyczaj wyższa niż ich własna emerytura.

nastąpi dalsze rozwarstwienie obowiązków składkowych i przenoszenie ciężarów utrzymania systemu ubezpieczeń społecznych na osoby posiadające status pracowników.

Konsekwencje dla rynku pracy i gospodarki

Koszty dla pracodawców i pracowników. Zniesienie limitu ma przynieść w przyszłym roku  5,5 mld zł. O tyle zmniejszą się wynagrodzenia netto pracowników o wysokich kwalifikacjach lub wzrosną koszty przedsiębiorstw ich zatrudniających.

Poniższa tabela pokazuje szacunkowy spadek wynagrodzenia netto i wzrost kosztów pracodawców.

 Wynagrodzenie brutto miesięczne pracownika Różnica miesięcznie w dochodzie netto pracownika Miesięczny wzrost kosztów pracodawcy
15 000 zł 288 zł700 zł
20 000 zł 753 zł1 519 zł
25 000 zł 952 zł2 322 zł
30 000 zł 1285 zł3 145 zł

 

Zarówno pracownicy, jak i pracodawcy będą silnie zmotywowani do unikania podwyższonych składek, co nie będzie sprzyjało zatrudnianiu specjalistów w ramach stosunku pracy, szczególnie w środowisku nowych technologii i wysokich kompetencji.

Skutki dla samorządów, NFZ. Wprowadzenie ustawy oznacza zmniejszenie budżetów samorządów o ok. 600 mln zł w skali  roku i odpowiednio NFZ o ok. 270 mln zł.

Skutki dla rynku pracy. Projekt ustawy jest sprzeczny z rządową Strategią Odpowiedzialnego Rozwoju, która zakłada tworzenie  miejsc pracy wysokiej jakości i wysoko wynagradzanych. Istnieje poważne ryzyko, że znaczący wzrost kosztu pracy wysokiej klasy specjalistów zmniejszy atrakcyjność tworzenia w naszym kraju właśnie takich miejsc pracy i skłoni inwestorów do zrewidowania dotychczasowej polityki inwestycji i zatrudnienia.

Zmiana dotknie w szczególności sektor  zaawansowanych procesów biznesowych oraz nowych technologii, które swoją działalność opierają na wysoko wykwalifikowanych specjalistach. Z danych ABSL wynika,  iż  praktycznie 100% osób w sektorze usług biznesowych  jest zatrudnionych na podstawie umów o pracę, a liczba osób dotkniętych zmianami wacha się w przedziale 20-30%, ale są firmy gdzie odsetek ten jest znacznie wyższy. Proponowany, znaczący bo 10%-16%  wzrost  kosztów zatrudnienia będzie miał  negatywny  wpływ na dalszą działalność  firm w Polsce i ich  plany rozwojowe.

 

  Konfederacja Lewiatan

dyplom
Wielkopolski Związek Pracodawców Lewiatan
ul. Grunwaldzka 104
60-307 Poznań
tel. 61 657 60 51
tel. 691 98 68 68
biuro@wzp.org.pl
www.wzp.org.pl
konfederacja lewiatan
Copyright by MindsEater