Aktywizacja długotrwale bezrobotnych szansą dla agencji

Minął rok od kiedy urzędy pracy mają możliwość zlecania usług aktywizacyjnych wyspecjalizowanym podmiotom niepublicznym, m.in. agencjom zatrudnienia. Operatorem pierwszego zleconego programu aktywizacji w Polsce została firma Ingeus.

Programy aktywizacji są skierowane do osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji na rynku pracy, m.in. długotrwale bezrobotnych i zagrożonych wykluczeniem społecznym. Skuteczna aktywizacja zawodowa tej grupy wymaga wysokiej specjalizacji i doświadczenia ze strony operatora.

Województwo małopolskie, jako pierwsze w kraju, podpisało umowę wykorzystującą rozwiązanie przewidziane przez zeszłoroczną nowelizację ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Firma Ingeus została operatorem programu aktywizacji osób długotrwale bezrobotnych na zlecenie Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Krakowie. W programie uczestniczy 1000 osób z powiatu bocheńskiego, krakowskiego, nowotarskiego i Krakowa.

Wcześniej Ingeus realizował projekt pilotażowy „Express do zatrudnienia – innowacyjny model aktywizacji osób bezrobotnych” WUP w Krakowie. Jego celem było wypracowanie modelu aktywizacji, który pozwoli na jak największą skuteczność w pomocy osobom bezrobotnym. Projekt umożliwił również wypracowanie standardów współpracy w obszarze zlecania usług aktywizacji wyspecjalizowanym podmiotom niepublicznym. W efekcie pilotażu 350 osób znalazło zatrudnienie, a aż 72 proc. utrzymało się przez 6 miesięcy. Jego wyniki są najlepsze spośród programów pilotażowych prowadzonych w innych regionach.

Przełamywanie barier

Pierwszym krokiem w stronę zatrudnienia jest kompleksowa diagnoza sytuacji osoby poszukującej pracy, która uwzględnia jej wewnętrzne i zewnętrzne uwarunkowania mające wpływ na pozycję na rynku pracy. Analiza uwarunkowań klienta jest konieczna do pokonania barier na drodze do zatrudnienia.

– Niekiedy jest to kwestia zorganizowania opieki na dziećmi, dojazdu do miejsca pracy, czy rozwiązania problemów zdrowotnych, w tym psychicznych. Nieraz bywa tak, że największe bariery są w naszej głowie. Osoba od paru lat bezrobotna często boi się powrotu na rynek pracy i odniesienia porażki. Zdarza się również, że ludzie nie chcą pracować legalnie albo w ogóle. My musimy być nośnikiem zmiany w ich życiu – twierdzi Patrycja Kopeć, starszy doradca ds. zatrudnienia Ingeus.

– Poza podstawowymi działaniami doradczymi w obszarze poruszania się po rynku pracy, czy bezpośrednim przygotowywaniem do podjęcia konkretnej pracy u danego pracodawcy, naszym zadaniem jest odnalezienie silnych stron klienta i skupienie na pozytywach i atutach, a nie deficytach. Tzw. miękkie kompetencje – motywacja, zaangażowanie i chęć do pracy są coraz bardziej doceniane przez pracodawców, a nieraz ważniejsze niż np. formalne wykształcenie, czy kwalifikacje, które można uzupełnić – dodaje.

Doradca znając swojego klienta, jego uwarunkowania i oczekiwania odnośnie pracy, pomaga w przełamywaniu zewnętrznych i psychologicznych barier w zatrudnieniu. Wymaga to czasu i maksymalnie zindywidualizowanego podejścia – spotkań z klientem na bieżąco, nawet klika razy w tygodniu.

Utrzymanie pracy to sukces klienta i jego doradcy

Poznanie oczekiwań klienta wobec zatrudnienia, trening umiejętności samodzielnego poruszania się po rynku pracy, czy poszukiwanie adekwatnych ofert to nie wszystkie działania, które musi podjąć doradca ds. zatrudnienia. Bieżący monitoring sytuacji jest konieczny, gdy klient rozpoczyna pracę. Kontakt zarówno z klientem jak i pracodawcą, badanie jak układa się relacja między obiema stronami.

– Jeśli od wielu lat nie pracowaliśmy, dyskomfort spowodowany zmianą życiową może być znaczący. Dlatego zakończenie działań po podjęciu przez bezrobotnego zatrudnienia to ogromny błąd, którego nie wolno popełnić. Przez kilka pierwszych miesięcy od rozpoczęcia zatrudnienia doradca musi aktywnie wspierać klienta. Dzięki temu w razie potrzeby klient wie, że zawsze może zwrócić się do swojego doradcy. Kontakt z przełożonym w zakładzie pracy jest również obowiązkowy, ponieważ daje nam informację zwrotną, czy proces aktywizacji przebiega pomyślnie. Dla doradcy, umiejętne prowadzenie procesu utrzymania w zatrudnieniu to priorytetowa kompetencja – tłumaczy Patrycja Kopeć.

– Realizator programu aktywizacji musi zdawać sobie sprawę, że skuteczne utrzymanie w zatrudnieniu daje szasnę na zmianę życiową klienta. W przyszłości, jeśli zdarzy się zmiana pracy, to klient sam będzie wiedział jak sobie z tym poradzić – dodaje.

Sukces zależy od programu

Sukces aktywizacji zawodowej osób długotrwale bezrobotnych zależy również od tego jak został zaprojektowany sam program. Chodzi m.in. o czas, który firma ma, aby przedsięwziąć wszystkie działania, których klient będzie potrzebował, by móc wspólnie pokonywać bariery w zatrudnieniu. Kolejna kwestia dotyczy uczestników programu. Przymusowa aktywizacja zawodowa często okazuje się nieskuteczna.

– Sama oferta pracy to za mało. Brak pracy nie jest jedynym powodem długotrwałego bezrobocia. Dlatego doradca potrzebuje czasu, aby przygotować swojego klienta do wejścia na rynek pracy i podjęcia konkretnego zatrudnienia. Osoby długotrwale bezrobotne, które w urzędzie pracy uzyskały drugi i trzeci profil pomocy, potrzebują specjalistycznego wsparcia i więcej czasu na aktywizację zawodową. Należy również pamiętać, że zmuszanie do uczestnictwa w programie, pod rygorem utraty świadczeń społecznych, po prostu nie działa. Zdarza się, że osoby zmuszane do aktywizacji nie chcą korzystać z szansy na zmianę swojego dotychczasowego życia. Praca doradcy ds. zatrudnienia polega głównie na kształtowaniu postaw – przekonuje Paweł Banczew, menedżer operacyjny Ingeus.

Programy aktywizacji zlecone przez Wojewódzkie Urzędy Pracy wyznaczają szczegółowe cele i wskaźniki, które agencja jest zobowiązana osiągnąć. Wynagrodzenie firmy jest podzielone na kilka części i wypłacane transzami, w zależności od uzyskanych efektów. Przed rozpoczęciem pracy z klientami, firma inwestuje w infrastrukturę, gdzie będzie realizować działania aktywizacyjne.

– Stworzenie swoich placówek to niezbędny i duży koszt. Koszty budowy infrastruktury i zapewnienie jej funkcjonowania ponosi operator. Biorąc pod uwagę ten fakt, wynagrodzenie w 80 proc. uzależnione od efektów oraz wyzwania po stronie klientów jak i samego rynku pracy sprawia, iż tzw. ryzyko biznesowe jest bardzo wysokie. Odpowiednio zaprojektowane i wyposażone centra aktywizacji mają olbrzymie znaczenie dla samego przebiegu procesu powrotu na rynek pracy. Muszą być to miejsca przyjazne i bezpieczne, do pełnej dyspozycji klienta, również poza standardowymi godzinami pracy doradcy, jeśli jest taka potrzeba. Przestrzeń musi być zaaranżowana w przemyślany sposób: poszczególne sale, dostęp do komputerów i Internetu, telefonu, faksu, kącik dla dzieci, itp. Jeżeli firma nie dysponuje odpowiednim doświadczeniem w obszarze aktywizacji zawodowej osób najbardziej oddalonych od rynku pracy, to szanse na osiągnięcie założonych efektów są niewielkie. Nieprzygotowana agencja nie otrzyma zakontraktowanego wynagrodzenia, a w dodatku poniesie duże straty wynikające nie tylko z braku zwrotu z inwestycji, ale też kar przewidzianych umową ze zleceniodawcą – mówi Paweł Banczew.

Nie każdy potrafi

Zlecanie usług aktywizacji realizowane przez Wojewódzkie Urzędy Pracy odbywa się w procedurze przetargowej, w której mogą wziąć udział niepubliczne podmioty specjalizujące się w tym obszarze, m.in. agencje zatrudnienia. Warto wiedzieć, że nie wszystkie są takie same. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wyróżnia (ze względu na specjalizację i obszar działania) 5 różnych rodzajów agencji zatrudnienia. W Polsce znajdziemy agencje specjalizujące się w pośrednictwie pracy (w kraju i zagranicą), doradztwie personalnym, poradnictwie zawodowym oraz pracy tymczasowej. Oczywiście, na rynku funkcjonują agencje, które działają w kilku obszarach jednocześnie.

– Musimy sobie jasno powiedzieć: nie każda agencja zatrudnienia potrafi skutecznie realizować takie cele, co wynika z ich różnych specjalizacji i określonego doświadczenia. Panuje powszechne przekonanie, że praca z osobą bezrobotną polega na skojarzeniu ze sobą dwóch pozycji z baz danych – bezrobotnych i pracodawców. W uproszczeniu, taki model działania charakteryzuje wiele podmiotów na rynku aktywizacji zawodowej. Jednak sprawdza się on wobec osób, które nie są oddalone od rynku pracy i z założenia nie jest ukierunkowany na uzyskanie stabilnego, długotrwałego zatrudnienia, a raczej na pracę tymczasową. O tym, jak bardzo ten pogląd jest odległy od prawdy, pokażą efekty, które agencja ma za zadanie osiągnąć – pdsumowuje Paweł Banczew.

dyplom
Wielkopolski Związek Pracodawców Lewiatan
ul. Grunwaldzka 104
60-307 Poznań
tel. 61 657 60 51
tel. 691 98 68 68
biuro@wzp.org.pl
www.wzp.org.pl
konfederacja lewiatan
Copyright by MindsEater