Zatrudnienie w branży transportowej a kwestie społeczne – twarde stanowisko KE

Konferencja  „A Social Agenda for Transport”, która odbyła się 4 czerwca br. w Brukseli pokazała jasno, że Komisja Europejska jest zdeterminowana, żeby zaproponować konkretne działania w kwestiach społecznych w sektorze transportu. Otwierając konferencję komisarz ds. transportu V. Bulc wskazała, że sektor boryka się z takimi problemami jak łączenie życia prywatnego i zawodowego czy też trudne, a czasem urągające godności ludzkiej warunki pracy. Podkreśliła, że istnieje już pokaźny zbiór regulacji unijnych w tym obszarze, lecz niedostateczne jest ich wdrożenie na poziomie krajów członkowskich.

W czasie konferencji, w mniej lub w bardziej oczywisty sposób, odnoszono się do wprowadzenia w Niemczech płacy minimalnej w sektorze transportu. Padło m.in. pytanie o zgodność tego prawa z traktatowo gwarantowanymi swobodami przemieszczania się osób i świadczenia usług, o to, jak zapewnić równe warunki konkurowania dla firm z krajów unijnych o różnym poziomie rozwoju czy też o to, jak zagwarantować taką ochronę praw społecznych, która nie zaburzy konkurencji na rynku wewnętrznym UE. Przedstawiciele Parlamentu Europejskiego (PE) i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego (EKES) mocno krytykowali strategię konkurowania opartą na stałym obniżaniu standardów społecznych. Padły szokujące przykłady kierowców ciężarówek z Europy Wschodniej koczujących kilka dni lub nawet tygodni w zimie na parkingach pod Sztokholmem w oczekiwaniu na zlecenie. Dodali, że nierówności społeczne prowadzą do zachowań ksenofobicznych i nacjonalistycznych.

Z wielu deklaracji, które padły w czasie konferencji, jedno jest pewne – KE będzie dążyła do lepszego wdrażania obowiązującego prawa, zachęcała państwa członkowskie do regularnych i skutecznych kontroli oraz zaproponuje opracowanie „Kodeksu społecznego dla wysoce mobilnych pracowników”. Wydaje się także, że KE poważnie rozważa „wydanie wojny” samozatrudnieniu w sektorze lotnictwa, jak też innym atypowym/elastycznym kontraktom takim jak „pensja za lot” (Pay-to-Flight, P2F) czy kontrakt „zero godzin” (zero-hour contract). Na ten temat wywiązała się bardzo burzliwa wymiana zdań między przedstawicielem EasyJet (zatrudniają swych pilotów wyłącznie na podstawie umowy o pracę) i Raynair (mocno krytykującym sugerowanie związku między bezpieczeństwem lotów a sposobem zatrudniania pilotów). Kom. Bulc zapowiedziała przegląd Pakietu Lotniczego jeszcze w 2015 roku. Pewne jest też, że konsultacje społeczne nowego Pakietu Transportowego rozpoczną się w lipcu 2015 roku.

Na razie nie ma konkretnych propozycji co do rewizji dyrektywy o pracownikach delegowanych, ale pojawiły się opinie, że w dyrektywie o pracownikach delegowanych nie ma zapisów odpowiednich dla uregulowania sytuacji pracowników wysoce mobilnych. Jasne jest, że temat ten będzie kontynuowany.

Pojawił się także temat opodatkowania nowych graczy na rynku przewozowym (Uber). Część osób stanęła na stanowisku, że trzeba uszczelnić istniejący system podatkowy. Pojawiły się też opinie, że być może jest to nowy model biznesowy, który wymaga zmiany rozwiązań prawnych tak, żeby wszyscy gracze byli równi. Jasno zadeklarowano, że wzmocniony dialog społeczny w sektorze transportu jest kluczowy dla opracowania dobrych rozwiązań.

Podczas panelu partnerów społecznych przedstawiciele pracodawców i pracowników z poszczególnych sektorów transportu mówili o problemach właściwych dla swoich pól aktywności, ewentualnie pracach, jakie toczą się w ramach sektorowych komitetów dialogu społecznego. Zabrakło jednak wizji sektora transportu jako całości czy też pomysłów jak utrzymać konkurencyjność sektora.

Konferencję zamykały wystąpienia przedstawicieli rządów krajów członkowskich. Wśród panelistów była m.in. M. Thyssen, komisarz ds. zatrudnienia oraz ministrowie transportu z Polski i Danii – M. Heunicke i M. Wasiak, K. Korna, sekretarz stanu w łotewskim Ministerstwie Transportu (przedstawicielka Prezydencji UE) oraz G. Pitella, były przewodniczący PE i przewodniczący Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w PE (S&D). Ten ostatni w swym emocjonalnym wystąpieniu mocno skrytykował obniżanie warunków pracy w sektorze transportu i zaznaczył, że negatywne zjawiska są szczególnie częste w transporcie drogowym i lotniczym. Pitella apelował o wprowadzenie uniwersalnych regulacji prawnych na terenie całej UE i pokreślił, że rozwój gospodarczy nie może być realizowany kosztem pogarszających się warunków pracy. Stwierdził także, że w takich warunkach poparcie dalszej liberalizacji w sektorze transportu przez eurodeputowanych S&D jest niemożliwe.

Wyważone wystąpienie minister Wasiak stanowiło b. dobry kontrapunkt dla pro-socjalnego głosu Pitelli. Polska minister zauważyła, że kwestie społeczne w sektorze transportu to złożony problem. Podkreśliła, że poszanowanie czterech swobód traktatowych i uwzględnienie różnic w poziomie rozwoju krajów członkowskich to punkt wyjścia do dyskusji o ewentualnych regulacjach. Dodała, że nie wolno zapomnieć o tym jak wielkim osiągnięciem jest rynek wewnętrzny i że wprowadzając zmiany nie wolno tego rynku osłabiać. Minister powiedziała także, że  regulacje o charakterze protekcjonistycznym nie powinny być akceptowane i że przysłaniają one inne poważne problem, np. nieuczciwą konkurencją (padł przykład firm -„skrzynek pocztowych”). Słusznie zauważyła, że aktualna sytuacja w transporcie to jaskrawy przykład na  brak spójności w myśleniu na poziomie UE i że w konsekwencji wypacza sposób oceny problemów w sektorze transportu. Zaapelowała o jednoznaczne zdefiniowanie takich pojęć jak np. „social dumping” – aktualne płynne rozumienie tego terminu nie może stanowić podstawy nowej legislacji. Kończąc swe wystąpienia min. Wasiak stwierdziła, że kolejność rozwiązywania problemów jest ważna: po pierwsze należy się skupić na rozwoju rynku wewnętrznego w celu zapewnienia konkurencyjności na globalnym rynku. Dopiero potem można proponować rozwiązania w zakresie standardów społecznych pamiętając, że na sfinansowanie każdego nowego rozwiązania  trzeba pozyskać dodatkowe środki. Minister stwierdziła, że w żadnym wypadku nie mogą one obciążać firm, dla których ważna jest jednolitość i przejrzystość przepisów.

 

dyplom
Wielkopolski Związek Pracodawców Lewiatan
ul. Grunwaldzka 104
60-307 Poznań
tel. 61 657 60 51
tel. 691 98 68 68
biuro@wzp.org.pl
www.wzp.org.pl
konfederacja lewiatan
Copyright by MindsEater