Jak zmiany demograficzne wpłyną na przyszłość Europy i świata?

Do rewolucji arabskich w dużym stopniu przyczyniła się młodzież. Starzejące się społeczeństwa Zachodu zmieniają warunki ekonomiczne krajów wysoko rozwiniętych. O trendach oraz wyzwaniach demograficznych Europy i świata dyskutowali uczestnicy panelu „Jak demografia zmieni gospodarczą polityczną i społeczną mapę świata”, którył odbył się w ramach Europejskiego Forum Nowych Idei w Sopocie. Dyskusję moderował Michał Kobosko, redaktor naczelny tygodnika Wprost, partnera panelu. Wszelkie analizy potwierdzają, że wraz ze wzrostem zamożności społeczeństwa zmniejsza się przyrost naturalny. W tej sytuacji dyskusja o kwestii przyjmowania imigrantów, choć trudna, staje się nieunikniona.
– Procesy demograficzne są jakie wielkie rzeki – ich nurtu nie da się zawrócić. Trzeba patrzeć na starzenie się społeczeństwa jako sprawę, która dotyka wszystkie pokolenia – powiedziała Agnieszka Chłoń-Domińczak z Insytutu Badań Edukacyjnych. – Na poziomie UE nie zostały wyparcowane skuteczne instrumenty radzenia sobie z wyzwaniami demograficznymi, a decyzji w tych sprawach nie możemy odkładać – dodał Jacek Krawczyk, reprezentujący Europejski Komitet Ekonomiczno-Społeczny.

Profesor Krystyna Szafraniec wskazywała na silnie obecny w Polsce trend imigracyjny, dużo słabszy od emigracyjnego. Co gorsza, chętnie emigrują ludzie młodzi, dobrze wykształceni. Profil imigrantów przyjeżdżących do Polski jest odmienny, wielu z nich to ludzie słabo wykształceni. Podkreśliła, że nie należy stawiać wyłącznie na politykę proimigracyjną, choć jest łatwiejsza, ale mniej obiecująca. Trzeba zaoferować młodym takie warunki, by chcieli zostawać w Polsce.
Gary Jacobs z amerykańskiej World Academy of Art&Science wskazywał przy tym, że często zapominamy o pozytywnych stronach zmian demograficznych. Główne impulsy wzrostu gospodarczego mają charakter jakościowy, a nie ilościowy. Nie należy więc wskaźnika przyrostu naturalnego traktować jako bezwzględnego warunku rozwoju gospodarczego. Trzeba także pamiętać, że zróżnicowanie kulturowe, które pociąga za sobą imigracja, jest wielką zaletą. Dowodem na to jest sama Unia Europejska.

Jacobs uspokajał – Pamiętam, jak tuż po upadku muru berlińskiego wszyscy mówili tylko o bezrobociu, jako największym problemie tamtych czasów. Dziś taką retorykę stosuje się do kwestii zmian demograficznych. Po kilku latach kasandryczne prognozy dotyczące bezrobocia okazały się znacząco przesadzone, tak samo będzie z „paniką demograficzną”.

W dyskusji paneliści podkreślali, że nie ma dziś złotej recepty na zwiększenie przyrostu naturalnego w krajach Zachodu. Istnieje kilka czynników, które powstrzymują kobiety przed podjęciem decyzji o zajściu w ciążę, należą do nich przede wszystkim uwarunkowania kulturowe, brak stabilizacji zawodowej w warunkach gospodarki kapitalistycznej i niedostatek rozwiązań systemowych, które ułatwiają powrót na rynek pracy i godzenie ról rodzinnych z zawodowymi. Stawienie im czoła i zaproponowanie sensowych propozycji jest wyzwaniem dla dzisieszych rządów w krajach Zachodu. Trzeba wypracowania odpowiedzi na pytanie – jak połączyć nieubłagane warunki gospodarki liberalnej z elementami państwa socjalnego i zapewnić warunku sprzyjające zwiększaniu przystosu naturalnego. Jednocześnie nie można zapominać, że kwestia przyjmowania imigrantów w krajach Zachodu nie podlega dziś dyskusji „czy” tylko „kiedy i jak”.

 

dyplom
Wielkopolski Związek Pracodawców Lewiatan
ul. Grunwaldzka 104
60-307 Poznań
tel. 61 657 60 51
tel. 691 98 68 68
biuro@wzp.org.pl
www.wzp.org.pl
konfederacja lewiatan
Copyright by MindsEater