Lewiatan o zmianach w OFE

Przeniesienie środków z OFE na subkonto w ZUS na 10 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego oznacza całkowitą likwidację emerytur kapitałowych i powrót do jednofilarowego międzypokoleniowego systemu emerytalnego – napisała Konfederacja Lewiatan w ocenie propozycji rządu dotyczących zmian w otwartych funduszach emerytalnych.

I. Środki z OFE na 10 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego będą stopniowo przenoszone na subkonto w ZUS.

Realizacja tej propozycji oznacza całkowitą likwidację emerytur kapitałowych i powrót do jednofilarowego międzypokoleniowego systemu emerytalnego. Państwo przejmie nasze aktywa zgromadzone w OFE w zamian za zobowiązanie do wypłacenia emerytury. Całość emerytury będzie finansowana składkami i podatkami płaconymi przez osoby pracujące.

Jest to propozycja niekorzystna, bo oznacza skrócenie okresu oszczędzania i zwiększenie ryzyka niskich emerytur w przyszłości.

Po pierwsze- kapitał gromadzony na emeryturę powinien pracować w gospodarce przez około 60 lat (45 lat gromadzenia składek i 15 lat emerytury), a będzie pracował mniej niż 40 lat.

Po drugie- nasze prawo majątkowe silnie chronione przez naszą konstytucję i prawo międzynarodowe zostanie zamienione na słabiej chronione prawo do świadczenia emerytalnego od państwa, ale jedynie w ramach możliwości finansów publicznych.

Po trzecie- skoro maleje liczba osób pracujących przypadających na jednego emeryta, a rezygnujemy z oszczędzania na emeryturę, to albo będzie trzeba obniżyć emerytury, albo zwiększyć opodatkowanie pracujących.

II. Przeniesienie obligacji Skarbu Państwa z OFE do ZUS i ich umorzenie oraz wprowadzenie zakazu inwestowania przez OFE w obligacje skarbowe.

Zdaniem rządu: „Spowoduje to redukcję długu publicznego w relacji do PKB, co z kolei podniesie wiarygodność Polski na rynkach finansowych i pozytywnie wpłynie na rating.”

Jest to propozycja niekorzystna z trzech powodów:

1) jawny dług publiczny zostanie zamieniony na ukryte zobowiązania skarbu państwa, co ułatwi politykom dalsze zadłużanie państwa i zwiększy ryzyko kryzysu nadmiernego zadłużenia i konieczności zmniejszenia emerytur w przyszłości. Reguły wydatkowe są przydatne, ale mogą być dość łatwo zmieniane. Przy czym taki księgowy zabieg nie podniesie wiarygodności Polski, bo w wyniku kryzysu finansowego zobowiązania emerytalne państw znajdują się pod obserwacją władz UE i rynków finansowych.

2) prawa osób płacących składki będą słabiej chronione, bo rządowi łatwiej jest zmniejszyć waloryzację emerytur niż zaprzestać wykupu obligacji. Potwierdzeniem jest np. zamiana waloryzacji proporcjonalnej na kwotową.

3) inwestowanie w obligacje skarbowe zwiększa bezpieczeństwo i efektywność funduszy, jest potrzebne dla amortyzacji wahań na giełdzie, więc zakaz inwestowania w obligacje skarbowe byłby pierwszym takim zakazem na świecie.

III. Obywatele sami zdecydują, czy chcą aby ich składki były odprowadzane do OFE czy do ZUS.

Propozycja, aby umożliwić ubezpieczonym zrezygnowanie z oszczędzania w funduszach emerytalnych i przekazywanie całej składki do ZUS brzmi atrakcyjnie, ale stanowi pułapkę. Jeżeli starzejące się społeczeństwo rezygnuje z oszczędzania, to czeka je w przyszłości albo obniżenie emerytur, albo zwiększenie podatków. Ponadto wprowadzenie elementów dobrowolności do systemu powszechnego zmniejsza jego stabilność i efektywność, zwiększa ryzyko i jednostkowe koszty.

IV. Obniżenie o połowę maksymalnej wysokości opłaty od składki do 1,75 proc.

Jest to możliwe i uzasadnione.

Propozycje rządu w sposób nieuprawniony traktują OFE jako część sektora finansów publicznych, z racji ich obowiązkowego charakteru, choć decyzją Eurostatu z 2004 r. OFE klasyfikowane są poza sektorem publicznym.

Nie ma również żadnych podstaw do tego aby klasyfikować środki zgromadzone w OFE jako publiczne, co dawałoby państwu możliwość niemal dowolnych zmian w prawie w zakresie dysponowania tymi środkami.

W dotychczasowym orzecznictwie nie ma również uchwały Sądu Najwyższego, czy też orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, który na podstawie wszechstronnej analizy określa charakter prawny środków OFE.

Propozycje rządu odnośnie umorzenia obligacji SP, tzw. suwaka bezpieczeństwa czy to dobrowolności odprowadzania składek do OFE zwiększają ryzyko nierównowagi systemu emerytalnego w długim okresie i to wbrew podtytułowi raportu „Bezpieczeństwo dzięki zrównoważeniu”.

Dodatkowo, brak analizy zgodności tych propozycji z Konstytucją RP świadczy o lekceważącym stosunku do praw obywatelskich.

Zarówno umorzenie obligacji SP, jak i stopniowe przekazywanie środków zgromadzonych w OFE do ZUS to nacjonalizacja środków OFE (przewłaszczenie środków prywatnych na rzecz instytucji publicznej bez odszkodowania!), co jest prawnie niedopuszczalnym sposobem naruszenia przez władze publiczne własności prywatnej. Propozycje te godzą bowiem bezpośrednio w interesy członków OFE, interesy OFE, realizując jedynie interesy bieżącej polityki państwa.

Wyżej wymienione propozycje naruszają zatem:

– art. 21 i 64 Konstytucji RP, które mówią o ochronie własności, a w tym przypadku mamy do czynienia z nacjonalizacją środków zgromadzonych w OFE;

– art. 32 Konstytucji RP, który mówi o równym traktowaniu obywateli wobec prawa, tymczasem umorzenie obligacji SP wg propozycji rządu, będzie dotyczyć tylko obligacji SP będących w posiadaniu OFE, a nie wszystkich obligacji SP wyemitowanych w tym samym czasie;

– art. 2 Konstytucji RP, bo naruszone zostają prawa nabyte członków OFE do środków zgromadzonych w OFE, które zostaną przetransferowane z OFE do ZUS, umorzone lub zapisane na subkontach, co spowoduje zamianę zobowiązań pokrytych aktywami OFE, na zobowiązanie pokryte jedynie obietnicą państwa;

– art. 2 Konstytucji RP, bo naruszona zostaje również zasada zaufania obywateli do państwa prawnego i stanowionego przez niego prawa, bo reforma emerytalna z 99 r. nie została dokończona przez kolejne rządy Zaledwie w 13 lat po rozpoczęciu funkcjonowania nowego systemu emerytalnego, proponowane są jego zmiany równoznaczne ze zlikwidowaniem II filara.

Narzucenie w drodze ustawy zmian co do treści prawa, które mają charakter prywatnoprawny (automatyczny suwak bezpieczeństwa dla wszystkich, dobrowolność z zasadą domyślności na rzecz ZUS), jest naszym zdaniem niezasadnym i nieuprawnionym ograniczaniem praw członków OFE.

Konfederacja Lewiatan

dyplom
Wielkopolski Związek Pracodawców Lewiatan
ul. Grunwaldzka 104
60-307 Poznań
tel. 61 657 60 51
tel. 691 98 68 68
biuro@wzp.org.pl
www.wzp.org.pl
konfederacja lewiatan
Copyright by MindsEater